Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ders Notu (Özet)-3 Öğretim Stratejileri

adminEĞİTİM0 Yorum3 Mayıs 2011

Sevgili www.bidolubilgi.com ziyaretçileri bu yazımızda KPSS eğitim bilimleri sınavına hazırlanan değerli öğretmen  arkadaşlarımız için hazırladığımız Gelişim Psikolojisi dersinin özet notlarını bulabilirsiniz. Bu yazımızın faydalı olacağını umuyor ve değerli öğretmen arkadaşlarımıza sınavda başarılar diliyoruz.

 

 

 

 

ÖĞRETİM STRATEJİLERİ;

öğretim stratejileri
SUNUŞ YOLUYLA 

(Ausubel)

BULUŞ YOLUYLA 

(Bruner)

ARAŞTIRMA YOLUYLA 

(Dewey)

Anahtar Kelimeler :  

Bilgi sunumu, anlatım,

Aktarım, açıklama,

Konuları anlamlı yapı

Bütünlüğüne getirme.

 

Anahtar Kelimeler :  

Etkin öğrenci, öğrencinin

Yönlendirilmesi, yeniden bulma,

(keşfetme), problem çözme,

Yaparak yaşayarak öğrenme

İçin öğrenmeyi öğrenme,

Öğretmenin ön bilgiler vermesi.

Anahtar Kelimeler : 

Bilimsel yaklaşım,

Bilimsel tutum,

Bilimsel yöntem,

Araştırma, inceleme

Problem çözme.

 

Temel Özellikleri:

1- Öğrenciyle yoğun

etkileşim (öğrenci dikkati

ve katılımı için)

2- Örneklerle destekli

Bilgi sunumu.

3- Aşamalılık ilkesi ile

Ders sunumu ( yakından

Uzağa, bilinenden

Bilinmeyene, somuttan

Soyuta, basitten

Karmaşığa, genelden

Özele)

4- Genelden özele bilgi

Sunumu (tümdengelim

Yöntemi).

5- Kavram haritaları

Önemli bir yer tutar.

 

Temel Özellikleri :

1- Bilgi hazır olarak verilmez, öğrencinin

Araştırıp bulması hedeflenir (öğrenci

Etkindir)

2- Öğrencinin problem çözme yeteneğine

Dayanır (problem çözme aşamaları:

Problemin farkına varma, problemi

Tanımlama, problemin çözüm seçeneklerini belirleme, veri toplama ve değerlendirme, genelleme ve sonuçlara ulaşma).

3- Öğretmen, öğretime dikkati çekerek bir problemle başlar, çözüme götürücü örnekler verir, farklı kaynaklar önerir, hedef dışı etkinliklerde öğrenciyi uyarır.

4- Öğrenciler basit bilgilerle  yetinmez, derinlemesine inceler.

5- Öğrenilen bilgiler yeni durumlara transfer edilebilir.

6- Üst düzey düşünme becerilerini geliştirmede etkindir.

7- Zaman alıcıdır.

 

Temel Özellikleri:

1- Bilimsel araştırma yaklaşımındaki aşamalar izlenir ( problem belirleme, denenceler, yöntem, bulgular , yorum, sonuç, öneriler).

2- Tümüyle öğrenci etkin, öğretmen rehberdir.

3- Problem çözme ve eleştirel düşünme gibi üst düzey düşünme  becerileri kazandırır ve bunları uygulama olanağı tanır.

4- Zaman alıcıdır.

Genelden özele bilgi aktarılır (Tümdengelim) Öğrenci problemi çözmeye çalışır (Tümevarım) Öğrenci araştırır, inceler.
Bilgilerin tümünü öğretmen verir. Önbilgileri öğretmen verir. Öğrenci kavram ve genellemelere kendi ulaşır. Öğretmen bilgi vermez, öğrenci tüm bilgilere ulaşır.

 

  1. 1. SUNUŞ (ALIŞ) YOLUYLA ÖĞRETİM STRATEJİSİ (ANLAMLI ÖĞRENME KURAMI):

 

Ausubel tarafından ortaya atılmıştır. Tüm bilgilerin öğretmen tarafından aktarılmasıyla ilke kavram ve genellemelerin öğretildiği bir öğretme yoludur. Bilgiler aşamalılık ilkelerine göre (yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene, somuttan soyuta, genelden özele, basitten karmaşığa doğru) çok dikkatli düzenlenmeli ve öğrenci tarafından alınması kolay hale getirilmelidir. Bütünden parçaya (Genelden özele) doğru bir sunumu olduğundan tümdengelim kullanılır.

Açıklamanın gerektiği her durumda kullanılır. Daha çok olgu, genelleme ve kavramların öğretiminde kullanıldığı için bu soyut konuların örneklerle, araç-gereçlerin ve kavram haritalarının kullanımıyla somutlaştırılması önemlidir. Öğrencinin etkin katılımı söz konusu olduğu için öğretmenin öğrencinin dikkatini sürekli kontrol altında tutmak için yoğun bir etkileşime geçmesi yararlıdır. Öğrenme etkinliklerinin başlangıcında ve bilgi düzeyinde hedef-davranışların kazandırılmasında kullanılır. Öğretmen bu yaklaşımda konu alanlarını (içeriği) anlamlı bir yapı bütünlüğüne getirerek etkili bir şekilde sunar. Öğrenmeler temel kavramlara dayalı olarak sağlanır.

 

Sunuş Yoluyla Öğretimin Temel Özellikleri

(sunuş yoluyla öğretme yaklaşımının 5 temel özelliği vardır)

 

  1. 1. 1-Öğretmen ve öğrenci arasında etkileşim yoğundur. Başlangıçta sunuşu öğretmen yapar ve daha sonra öğrenciler aktif katılıma geçer, fikirlerini, örneklerini, açıklamalarını yapar ve tartışırlar.

 

2- Çok sayıda örnek kullanmak gerekmektedir.

Konuların sunulmasında ve tartışılmasında, özellikle soyut kavramların aktarılmasında örnekler, grafik, şema, resim gibi görsel ve diğer duyu organlarına yönelik uyarıcılar kullanılır.

 

3- Bilgiler düzenlenir ve öğretmenin etkin olduğu süreç izlenir.

Temel kavramların öğretimine ağırlık verilir.

 

4- Öğretim genelden- özele (tümdengelim) doğru hiyerarşik bir yapı ve sırayla gerçekleştiriliri.

Önce gelen kavram, ilke, genellemeler verilir. Sonra da daha özel bilgiler ve örnekler verilir.

 

5- Öğretimde ardışıklık ilkesi uygulanır ( konular basamak basamak ilerler).

Öğrenciye anlamlı öğrenmesini sağlayacak şekilde bilgiler ilişkilendirerek ve önceki bilgiler ile yeni bilgiler arasında bağlantılar kurularak sunulur.

 

Sunuş yoluyla öğretme yaklaşımının planlanışı üç aşamada gerçekleştirilir;

1- Öğrenciden beklenen davranış belirlenir,

2- İşlenecek konu belirlenir,

3- Örnekler seçilir ve hazırlanır. Örnekler hedef ve içeriğe uygun olmalıdır.

 

Uygulanışında önce öğrenci hedeften haberdar edilir ve konunun önemi vurgulanır. Bu öğrencileri güdülenmesi için yapılır.

 

SUNUŞ YOLUYLA ÖĞRETİM STRATEJİSİNİN AŞAMALARI
 

 

1-Giriş (Ön Organize Edicinin Sunumu)

 

- İlgi çekme, güdüleme, hedeften haberdar etme

- Organize edicinin sunulması (kavram haritaları, şemalar ve matrisler)

- Tanımlama ve ön açıklama

- Örnekler verme ve şekillerle anlatma

- Öğrencilere tekrar ettirme

 

2- Kavram, ilke ya da bilgi biriminin sunulması - Bilgi birimi sunulur 

- Bilgi biriminin özellikleri açıklanır

-Bilgi birimi organize edicilerle ilişkilendirilerek açıklanır

 

 

3- Bilişsel Yapının Güçlendirilmesi

- Konu içeriğine eleştirel bir bakış açısı getiriniz. 

- Farklı tanımların ve düşüncelerin ortaya konulması

- Öğrencinin örnekler üretmesi

- Öğrencinin farklı örnekler vermesi ve farklı durumlarda kullanılması

- Örneklenen ve tanımlanan bilgi birimini bir bütün oluşturacak şekilde tekrarını yaptırılması.

 

 

 

SORU : Aşağıdaki öğretme-öğrenme yaklaşımlarından hangisi, karşısında belirtilen becerinin kazandırılması için etkili bir yöntem değildir?

 

Öğretme – ÖğrenmeYaklaşımı                                          , Beceri             .

A) Örnek olay incelemeye dayalı öğretim           Problem çözme

B) Sunuş yoluyla öğretim                                        İş birlikli öğretim      (2006 KPSS)

C) Bilimsel araştırma yoluyla öğrenme               Eleştirel düşünme

D) Buluş yoluyla öğretim                                         Yansıtıcı düşünme

E) Proje tabanlı öğretim                                       Bilimsel yöntem süreç becerileri  

 

Sunuş Yoluyla Öğretimin Etkili Olduğu Durumlar

  • Bir dersin giriş bölümünde kullanılır.
  • Her hangi bir konu ile ilgili ön öğrenmelerin yeterli olmadığı ve konunun yeni öğretileceği durumlarda kullanılır.
  • Sunuş yoluyla öğrenme yaklaşımında öğretmen bilgileri düzenleyerek etkin bir şekilde dersini işler. Bu süreçte dersi sıkıcılıktan kurtarmak için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:

-          Farklı öğretim yöntem ve teknikleri kullanma,

-          Konuları bütünden- parçalara bölerek verme,

-          Öğrencinin çok sayıda duyu organını kullanarak fikirleri en somut yollarla anlatması,

-          Ön organize edicileri (kavram haritası, matriks vb. ) kullanma,

-          Öğrencilerin aktif katılımını ( örnek verme, düşüncelerini açıklama, tartışma) sağlama,

-          Soru-Cevap tekniğini kullanma,

-          Öğrenmeye güdüleme, ilgi ve dikkat çekme, pekiştireç kullanma,

-          Öğretim materyali ya da araç-gereci kullanma,

-          Dersin sonunda konuyu kısaca özetleme.

  • Birçok kavram arasında ilişki kurularak daha iyi anlamayı sağlamada kullanılır.
  • Kavramların ve soyut konuların öğrenimini sağladığı için, daha çok ilköğretimin 4.-5. sınıflarından itibaren kullanılır.
  • Öğretmen konuları en somut yollarla ve öğrencinin tüm duyu organlarını harekete geçirecek şekilde sunmalıdır.

 

SORU: Sunuş yoluyla öğretim yaklaşımında bilgiler titizlikle düzenlenir ve daha çok öğretmeni merkeze alan süreç söz konusudur.

 

Bu yaklaşımda, dersini monotonluktan çıkarmayı hedefleyen bir öğretmen aşağıdakilerden hangisinden kaçınmalıdır?

 

A)      Değişik öğretim tekniklerini işe koşmak,

B)      Konuyu bütün olarak, bölmeden anlatmak,    ( 2005 KPSS)

C)      Öğrencilerin soru sormalarına fırsat vermek,

D)      Görsel-İşitsel araç-gereçlerden yararlanmak

E)      Ders sonunda konuyu kısaca özetlemek.

 

Sunuş Yoluyla Öğretimin Yaygın Olarak Kullanılmasının Nedenleri ;

  • Öğretmenin rollerinden biri de bilgi vermek ve sahip oldukları sahip oldukları bilgileri öğrencilere açıklamaktır.
  • Bir dersi yapılandırmada ve sunmada diğer yaklaşımlara göre daha kolaydır.
  • Olgu, olay ve soyut kavramları öğretmede diğer yaklaşımlara göre daha etkilidir.
  • Öğretmen bir tanımı öğretirken, öğrencilerin tanımını doğru öğrendiklerinden emin olur.
  • Diğer yaklaşımlara göre daha az zaman alır.

 

2. BULUŞ  (KEŞFETME) YOLUYLA ÖĞRETİM STRATEJİSİ

 

Bruner tarafından ortaya atılmıştır. Bu yaklaşımın dayandığı temel anlayış öğrencinin öğrenmede konu alanının yapısını kavramadır. Bu nedenle öğrencinin aktif olması ve buluş yapması        ( keşfetmesi) gerekmektedir. Bireylerin öğrenme doğalarında araştırma, merak, bulma, keşfetme isteği vardır. Öğrenciler bir bilim adamı gibi bilgiyi kendi yapılandırmalıdır. Öğretimin bir problemle başladığı ve öğretmenin bu probleme ilişkin kaynak önermesinden, önbilgiler ve örnekler vermesinden sonra problemle ilgili verileri öğrencinin toplayıp, analiz ederek soyutlamalara, genellemelere ve kavramlara ulaşmasını sağlayan, öğrencinin etkin olmasına dayalı güdüleyici bir öğretim yoludur. Öğrenci problem çözme becerisini, problem çözme aşamalarını izleyerek bu öğretim stratejisiyle kazanır.

 

Düşünce yeteneğini geliştirmede buluş (keşfetme) yoluyla öğretme yaklaşımı kullanılmalıdır. Problemin seçiminde ve çözümünde, problem senaryosunun öğrencinin merakını uyandırıyor alması ve örneklerin seçimi çok önemlidir. Çünkü öğrenciler örnekleri inceleyerek kavram ve genellemelere ulaşabilmektedirler. Örneklerin istenen nitelikte olmaması genellemelerin öğrenilmesini güçleştirmektedir.

 

Öğrenci sınıfta aktif ve girişimci olmalıdır. Öğrenci merkezli eğitim uygulamasına dayalı bir yaklaşımdır. Buluş yoluyla öğrenmede öğrencinin kendi gözlemlerine ve etkinliklerine bağlı olarak  bilgi, kavrama, ilke ve genellemeye ulaşması sağlanır.  Böylece öğrenciler kendine güvenen, olumlu benlik geliştiren ve bağımsız davranın bireyler olarak yetiştirilirler. Öğretim tümevarım yaklaşımıyla şekillenir.

 

Problem, öğrencinin merakını sürekli tutacak ve başarma duygusunu doyuracak derecede olmalıdır.  Öğrenci keşfetme heyecanını duyabilmelidir. Buradaki keşfetme yeniden bulmadır.

 

Buluş yoluyla öğretim stratejisinde iki temel yaklaşım :

1- Yapılandırılmamış yaklaşım :  Öğrencinin tamamen kendi çalışmasını başlatarak yönlendirilmesiyle öğrenme gerçekleşir. Öğrenci kavramları, ilke ve problemin çözümünü doğal bir ortamda kendi kendine bulur. Daha çok okul öncesi dönemde tercih edilir.

 

2-  Yapılandırılmış yaklaşım             :        Öğrencinin kazanacağı hedef davranışları öğretmen belirler ve öğrencinin  kavram, ilke ve genellemelere ulaşması için gerekli yönergeler ve ipuçları verilir.

 

Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisinin Planlanması :

 

1- Öğrenciye kazandırılacak hedef davranışlar belirlenir.

2- Öğrenme konularıyla ilgili somut örnek durumları ve örnek olmayan durumlar belirlenir.

3- Örnekler öğrencinin merakını sürdürecek bir şekilde basitten karmaşığa doğru sıralanır.

4- Fazla zaman gerektirdiği için zamanın iyi ayarlanması gerekmektedir.

 

Buluş / Keşfetme Yoluyla Öğretim Yaklaşımının Adımları;

1-       Öğretmen örneği sunar,

2-       Öğrenci örneği tanımlar,

3-       Öğretmen ek örnekler sunar,

4-       Öğrenci yeni örnekleri tanımlar, ilk örnekle bağ kurar,

5-       Öğretmen ek örnekler verir ve olumsuz örnekler sunar,

6-       Öğrenci örnekleri karşılaştırır ve duruma ters düşen örnekleri belirler,

7-       Öğretmen öğrenciden anında örneğin özelliğini ya da ilişkiyi bulmasını ister,

8-       Öğrenci tanımı yapar ve ilişkiyi kurar,

9-       Öğretmen öğrenciden ek örnekler bulmasını ister.

 

Buluş yoluyla öğretim ve Sunuş yoluyla öğretim stratejilerinin karşılaştırılması

BULUŞ YOLUYLA ÖĞRETİM SUNUŞ YOLUYLA ÖĞRETİM
  1. 1. -Kurucusu Bruner’dir.
  2. 2. Öğrenci merkezli bir yaklaşımdır.

 

  1. 3. İlke, kavram ve genellemelere öğrenci ulaşır.

 

  1. 4. Tümevarım (özel kurallardan genel kurallara ulaşmak) yaklaşımı kullanılır.
  2. 5. Derslerin etkinlik bölümünde kullanılır.
  3. 6. Kavrama, uygulama, analiz, sentez gibi hedef alanlarının kazandırılmasında önemlidir.

 

  1. 7. - Öğrencinin merak ve keşfetme isteği harekete geçirilir. Öğrencinin bilgiye araştırma, inceleme ve problem çözme yoluyla ulaşması sağlanır.
  1. 1. -Kurucusu Asubel’dir.
  2. 2. Öğretmenin düzenlediği, merkezde olduğu ve öğrencinin de kısmen aktif olduğu bir yaklaşımdır.
  3. 3. İlke, kavram ve genellemeler öğretmen tarafından sunulur.
  4. 4. -Tümdengelim (genel kuraldan özel kurallara ulaşma) yaklaşımı kullanılır.
  5. 5. Derslerin giriş bölümünde kullanılır.
  6. 6. Soyut konuların ve kavramların öğretilmesinde kullanıldığı için ilköğretimin 5. sınıfından itibaren kullanılması önerilir.
  7. 7. - Öğrenciye hazır bilgiler anlamlı olarak aktarılır. Öğrenme konuları öğretmen tarafından anlamlı yapı  bütünlüğüne dönüştürülerek öğrencilere aktarılır.
 

Her iki yaklaşımda öğrencinin öğrenme sürecine aktif olarak katımı gerektirir. İki yaklaşımda da öğrencilerin ön öğrenmeleri harekete geçirilir ve yeni öğrenme konularıyla ilişkilendirilir. Yine her iki yaklaşımda bilişsel özellik taşır ve anlamlı öğrenmenin oluşturulması sağlanmaya çalışır.

SORU: Aşağıdakilerden hangisi buluş yoluyla öğrenme yaklaşımını uygulayan bir öğretmenin kaçınması gereken bir davranıştır?

 

A)      Öğrencilerden, öğrenilenleri gerekçeleriyle açıklamalarını istemek,

B)      Öğrencilerin dikkatlerini işleyecekleri konu üzerine toplamak,

C)      Öğrencileri, düşünme süreçlerinden yararlanmaya özendirmek,

D)       Ulaşılması gereken sonucu öğrencilere söylemek,   ( 2001 KPSS)

E)       Konuyu değişik örneklerle açıklamak.

 

 

3. ARAŞTIRMA-İNCELEME YOLUYLA ÖĞRETİM STRATEJİSİ

 

J.Dewey tarafından ortaya atılmıştır. Öğrencinin problem çözme becerisini  kullanarak bilimsel yöntemi izlemesini gerektiren bir öğretim yoludur. Yani öğrenciler araştırma etkinliklerini problem çözme yoluyla öğrenirler. Bu stratejide öğrenci konularla ilgili problemlerin çözümüne ulaşmakla kalmaz, karşılaşabileceği benzer problemlerin çözüm yolunu da öğrenir. Araştırma stratejisinde öğretmen önbilgi dahi vermez, tümüyle öğrenci etkindir. Öğrenci tüm bilgilere kendi ulaşır, öğretmen rehberdir. Araştırma yoluyla öğretim, öğrenciye üst düzey düşünme becerilerini kazandırır.

 

Öğrencilerin araştırma ve inceleme yaparak öğrenmeleri sağlanır. Öğrencilerin sınıf içi ve sınıf dışı etkinliklerle yaptığı  problem çözme sürecidir. Öğrenci problem çözmenin (bilimsel yöntemin ) aşamalarını kullandığı durumlara (problemlere) uygular ve öğrenci süreçte tamamen aktiftir.  Ayrıca öğrencilere yaşamlarında karşılaşabilecekleri problem durumlarında değişik çözümler üretmesini öğretir. Araştırma-inceleme yoluyla öğretim stratejisi özellikle  uygulama ve daha üst düzeydeki  hedef alanlarının öğrenciye kazandırılmasında etkilidir. Öğretmen süreçte rehberdir, ön bilgi dahi vermez.

 

Araştırma  – inceleme yoluyla öğretim stratejisinin uygulanması (AŞAMALAR)

1- Problemin farkına varma (Problemin hissedilmesi ve belirlenmesi)

2- Problemi tanımlama ve sınırlandırma

3- Problem durumu ile ilgili bilgilerin toplanması.

4- Problemin çözüm seçeneklerini belirleme (hipotezler / denenceler oluşturma)

5- Problemin çözümü için yöntem geliştirme, veri toplama ve analiz etme.

6- Hipotezleri test etme, doğruluklarını belirleme

7- Çözüme ulaşma, uygulama ve sonuçlandırma.

 


 

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ders Notu (Özet)-3 Öğretim Stratejileri Hakkında Yorum Yaz

Sponsor Reklamlar

Dünyanın En Zor Oyununu Oyna

Adına Kayıtlı Cep Telefonu Hattı Var mı Öğren


Sponsor Bağlantılar

Kategoriler

Hürriyet Bumerang

Sponsorlar

E-Bülten

E-Posta adresinizi aşağıdaki bölümden bültenimize ekleyerek yeni yazılarımızdan haberdar olabilirsiniz!


Aboneliğinizin onaylanması için lütfen verdiğiniz mail adresini kontrol ediniz.!

İletişim Formu

Yaşam ve İnsanlar Yaşam 

ve İnsanlar web analytics